จริยธรรมและธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์สำหรับการจัดการองค์กร

MU-EG

คำอธิบายรายวิชา

ปัจจุบัน AI ถูกนำมาใช้ขับเคลื่อนธุรกิจอย่างแพร่หลายแต่ยังขาดแนวทางกำกับดูแลที่ชัดเจน ส่งผลให้เกิดความเสี่ยงด้านจริยธรรมและความปลอดภัย หลักสูตรนี้จึงจำเป็นเร่งด่วนเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้องค์กรไทยสามารถประยุกต์ใช้ AI ได้อย่างมั่นคง ปลอดภัย และสอดคล้องกับมาตรฐานสากลและกฎหมายที่กำลังจะบังคับใช้

เกี่ยวกับรายวิชา

ชื่อรายวิชา (ภาษาไทย):	จริยธรรมและธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์สำหรับการจัดการองค์กร
ชื่อรายวิชา (ภาษาอังกฤษ):	AI Ethics and Governance for Organization Management
คณะ/ส่วนงานผู้พัฒนารายวิชา:	คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
จำนวนชั่วโมงการเรียนรู้ทั้งหมด:	5 ชั่วโมงการเรียนรู้
จำนวนชั่วโมงต่อสัปดาห์/ครั้ง:	1 ชั่วโมง
ประเภทวิชา:	Digital Literacy, Science and Environmental Literacy, Finance and Management Literacy
ระดับของเนื้อหารายวิชา:	ขั้นกลาง
รูปแบบการเรียน:	เรียนด้วยตนเอง (self-paced)
ภาษาที่ใช้:	ภาษาไทย
Subtitle:	ภาษาไทย
กลุ่มเป้าหมาย:	บุคคลทั่วไป ภาคเอกชน หรือผู้บริหารองค์กร
คุณสมบัติผู้เรียน:	ผู้เรียนควรมีความเข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับโครงสร้างการบริหารจัดการองค์กรหรือกระบวนการทางธุรกิจ (Business Process) และมีความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับคำศัพท์ทางดิจิทัลหรือเทคโนโลยีสารสนเทศทั่วไป
ทักษะด้านเทคโนโลยีที่จำเป็น:	ทักษะการใช้งานคอมพิวเตอร์และอินเทอร์เน็ตขั้นพื้นฐาน รวมถึงความคุ้นเคยกับ AI หรือ Generative AI เบื้องต้น (เช่น ChatGPT, Gemini หรือ Chatbot)

วัตถุประสงค์การเรียนรู้

LO1: อธิบาย (Explain) หลักการพื้นฐานของ AI การจำแนกประเภทระบบ (OECD) และความเสี่ยงที่สำคัญของ AI และ Generative AI ได้
LO2: วิเคราะห์ (Analyze) ความเสี่ยงและภัยคุกคามทางไซเบอร์ของระบบ AI โดยใช้กรอบ NIST AI RMF และ NCSA ได้
LO3: ประยุกต์ใช้ (Apply) กรอบธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ในการกำหนดโครงสร้างและบทบาทหน้าที่ (Roles and Responsibilities) ภายในองค์กรได้
LO4: ประเมิน (Evaluate) ความสอดคล้องของการใช้งาน AI ในองค์กรเทียบกับมาตรฐานสากล (ISO 42001) และกฎหมายที่เกี่ยวข้องได้
LO5: วางแผน (Plan) แนวทางการกำกับดูแลข้อมูล (Data Governance) และนโยบายการใช้งาน AI เบื้องต้นสำหรับองค์กรได้

ผู้เรียนได้รับประกาศนียบัตรอิเล็คทรอนิกส์ เมื่อผ่านการวัดผลทั้งหมด และได้ผลการประเมินเกิน 70% ขึ้นไป

อาจารย์ผู้สอน

ผศ.ดร. โษฑศ์รัตต ธรรมบุษดี
สาขาวิชาเทคโนโลยีการจัดการระบบสารสนเทศ
คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
e-mail: Sotarat.tha@mahidol.ac.th

เนื้อหาในหลักสูตร

Introduction & AI Landscape

แนะนำภาพรวมและเนื้อหาในบทเรียน

Module 1: Foundations & Classification

พื้นฐานการกำกับดูแลและหลักจริยธรรม AI
การจำแนกระบบ AI ด้วยกรอบมาตรฐาน OECD
การกำกับดูแล AI ตามระดับความเสี่ยง

Module 2: Governance Foundations & Roles

โครงสร้าง AI Governance และหลักการ EDM ตามกรอบมาตรฐาน ISO 38500
AI Governance Framework
บทบาทและความรับผิดชอบในการขับเคลื่อน AI Governance

Module 3: Data Governance & Compliance

บริหารคุณภาพ จัดการความเสี่ยง และมาตรการควบคุมข้อมูล
การบริหารจัดการข้อมูลและกฎหมาย AI ระดับสากล

Module 4: AI Risk & Security Management

บริหารความเสี่ยง AI อย่างเป็นระบบด้วยกรอบมาตรฐาน NIST AI RMF
รู้ทันภัยคุกคามและการแบ่งบทบาทความรับผิดชอบ
เจาะลึก 4 ระยะการพัฒนาและบูรณาการความปลอดภัยระบบ AI
รับมือความเสี่ยง GenAI และถอดบทเรียนจากกรณีศึกษา

Module 5: มาตรฐานระบบบริหารจัดการ AI (AIMS)

โครงสร้างข้อกำหนดระบบบริหารจัดการ AI
มาตรการควบคุม (Annex A) และบทสรุปสู่การปฏิบัติจริง
สรุปรวมทุกมิติเพื่อการขับเคลื่อนองค์กรอย่างยั่งยืน